10 czerwca w Muzeum Okręgowym w Sandomierzu odbyła się prelekcja Kierownika Działu Archiwum i Zbioru Rękopisów Czartoryskich Pana Janusza Nowaka pt. Czartoryscy - dzieje rodu, muzeum i biblioteki. W spotkaniu, które korespondowało z wystawą Polskie Dziedzictwo. Skarby ze zbiorów Fundacji XX Czartoryskich w Krakowie wzięła udział zaprzyjaźniona z Muzeum młodzież z Lipnika i Opatowa.

Izabela Wójcik

Z organizowanych przez Muzeum Okręgowe w Sandomierzu w dniach 31.05-02.06.2010 r. prezentacji multimedialnych pt. Odkrywanie przeszłości – przygoda z archeologią skorzystali uczniowie ze Szkoły Podstawowej w Złotej oraz ze zniszczonej przez powódź Szkoły Podstawowej nr 3 w Sandomierzu.

W czasie pobytu u nas dzieci z „trójki”, pojawili się również goście z Białegostoku z informacją, że prezydent ich miasta, Tadeusz Truskolaski, przeznaczył środki na remont sandomierskiej podstawówki i gimnazjum zalanych podczas powodzi! Uczniowie i nauczyciele byli zaskoczeni i szczęśliwi słysząc taką wiadomość. Dzieci we wzruszający sposób opowiedziały białostockim dziennikarzom o swojej szkole oraz o ulubionych szkolnych salach, których najbardziej im brakuje.

Prowadzone na sali rycerskiej w sandomierskim Zamku prezentacje multimedialne umożliwiły uczniom miłe i pożyteczne spędzenie czasu oraz poznanie tajników pracy archeologów.

Monika Bajka

W niedzielę 30 maja 2010 roku na dziedzińcu sandomierskiego Zamku został zbudowany namiot – konstrukcja sprzed 10 tysięcy lat – i pojawili się ludzie, dla których był schronieniem. Ludzie Ci, wyglądający na okrytych skórami paleolitycznych łowców, przyjechali z PraOsady RYDNO z okolic Skarżyska-Kamiennej i przywieźli ze sobą przedmioty zdumiewająco podobne do odkrywanych przez archeologów narzędzi, broni, ozdób i naczyń z epoki kamienia oraz magiczny czerwony barwnik – hematyt.

Był też chłopiec, który miał bardzo dziwny sen. Nagle znalazł się wśród dziko pokrzykujących, odzianych w skóry członków jakiegoś plemienia. To paleolit, a Ci ludzie nie wyglądali na przyjaźnie usposobionych. Na szczęście to był tylko SEN – niezwykle ciekawe przedstawienie w wykonaniu teatru Bez Maski z MCK w Skarżysku-Kamiennej.

Gościom ze Stowarzyszenia PraOsada RYDNO i młodym aktorom ze Skarżyska-Kamiennej serdecznie dziękujemy za odwiedziny i starania, żeby w Sandomierzu znowu było gwarno i wesoło! W imieniu potrzebujących pomocy Sandomierzan dziękujemy też panu Michałowi Jędrysowi (Serwis Informacyjny TSK24.pl), który w Skarżysku-Kamiennej zorganizował zbiórki darów dla powodzian i w niedzielę 30 maja dostarczył je pierwszym transportem do sandomierskiego oddziału Caritasu.

Monika Bajka

Miejsce: Zamek, piwnica tzw. filarowa
Termin: maj-sierpień 2010
Komisarz wystawy: Bożena E. Wódz
Projekt plakatu i katalogu: Bogumiła Gancarz

Muzeum Okręgowe w Sandomierzu wspólnie z Galerią Autorską Cezarego Łutowicza „Gold & Silver Gallery”, od 2000 roku prowadzi cykliczne działania edukacyjno-artystyczne i promocyjne związane z krzemieniem pasiastym pn. Sandomierskie Warsztaty Złotnicze „Krzemień pasiasty – kamień optymizmu”.

29 maja odbył się wernisaż wystawy VI edycji Sandomierskich Warsztatów Złotniczych, który przypadł na szczególny, jubileuszowy czas – czas podsumowania dziesięcioletnich zmagań artystycznych z krzemieniem pasiastym. W tym sezonie, w centrum uwagi pozostawały dzieła najnowsze i ich autorzy- AGATA BIEŃKOWSKA, KRZYSZTOF BOGUSŁAWSKI, KRZYSZTOF DAROWSKI, MAGDALENA DĄBROWSKA, JAROSŁAW KOLEC, MICHALINA OWCZAREK, ANDRZEJ PACAK, MARIUSZ PAJĄCZKOWSKI, DOROTA WIETRZYK oraz zaproszeni do udziału w prezentacji – RYSZARDA i TOMASZ KRZESIMOWSCY. Zwyczajowo, swoje najnowsze prace przedstawił CEZARY ŁUTOWICZ.

Bożena Ewa Wódz

29 maja 2010 r. w Domu Pracy Twórczej „Alicja” przy ul. Tkackiej w Sandomierzu, miało miejsce spotkanie z Janem Pieszczachowiczem, historykiem literatury, krytykiem literackim, publicystą, założycielem i wydawcą m.in. rozwiązanego w stanie wojennym miesięcznika „Pismo”. Urodzony w Koprzywnicy koło Sandomierza Jan Pieszczachowicz, absolwent filologii polskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, współzałożyciel i redaktor naczelny czasopisma „Student”. Publicysta i członek redakcji czasopism „Literatura” i „Przekrój”. Założyciel i redaktor naczelny miesięcznika "Kraków".Pomysłodawca i inicjator nagród im. Kazimierza Wyki i Krakowskiej Książki Miesiąca jest autorem kilkuset esejów, artykułów i recenzji oraz książek, m.in.: Na widnokręgu historii, Walka z niebytem, Wygnaniec w labiryncie XX wieku, Smutek międzyepoki, Wirówka wartości, Stanisław Vincenz - pisarz uniwersalnego dialogu. Obfitujące w anegdoty literackie spotkanie, osnute było wokół dwu tematów; „narastanie tradycji literackiej Sandomierza" oraz zawierającego wątki autobiograficzne prelegenta; „moja droga z Sandomierza do Krakowa i w Świat…". Organizatorami byli Miejska Biblioteka Publiczna w Sandomierzu oraz Muzeum Okręgowe w Sandomierzu, wieczór poprowadził Jerzy Krzemiński, Kustosz Działu Literatury Muzeum Okręgowego w Sandomierzu.

Piotr Ławrowski

21 maja 2010 r. w Ratuszu odbył się wernisaż wystawy pt. "O tym mieście nigdy dość", obrazującej ponad dwudziestopięcioletnią historię tzw. Górki Literackiej, czyli domu pracy twórczej dla pisarzy.

Na otwarciu obecna była pani Renata Targowska - żona założyciela Górki, pana Jerzego Targowskiego. Dowodem na to, że nad "Górką" unosi się duch Jarosława Iwaszkiewicza, była obecność jego wnuczki, pani Anny Włodek.

Jerzy Krzemiński

Wystawę można oglądać do końca 2010 r.

Kolejna edycja wpisanej już na stałe w działalność Muzeum Okręgowego w Sandomierzu „Nocy Muzeów” przywiodła 15 maja 2010 roku do sandomierskiego Zamku i Ratusza rzesze odwiedzających. Ponad tysiąc dwieście osób przekroczyło progi sal ekspozycyjnych, wiele z nich było także słuchaczami mini recitalów pianistycznych w wykonaniu uczniów szkół muzycznych, zaistniałych w Zamkowej przestrzeni Sali Rycerskiej.

Muzeum Okręgowe w Sandomierzu bardzo serdecznie dziękuje: Agnieszce Korzeniowskiej, Adrianie Krop, Iwonie Kuzie, Łukaszowi Różyle i Dominikowi Wołczyńskiemu - młodym wykonawcom mini recitali pianistycznych, które można było usłyszeć podczas ostatniej edycji „Nocy Muzeów”. Podziękowania zechcą przyjąć także dyrektorzy Państwowej Szkoły Muzycznej II-go stopnia w Stalowej Woli i Społecznej Szkoły Muzycznej w Sandomierzu oraz opiekunowie adeptów sztuki gry na fortepianie.

W styczniu 2010 roku rozpoczęła się planowana modernizacja infrastruktury Muzeum Czartoryskich w Krakowie, w związku z czym dotychczasowa ekspozycja została zamknięta dla publiczności. Podzielone na kilka części zbiory przeniesione zostały do innych muzeów, wśród nich do Muzeum Okręgowego w Sandomierzu.

W dniu 29 kwietnia o godz. 17.00, w sali galeryjnej Zamku Sandomierskiego odbył się wernisaż wystawy „POLSKIE DZIEDZICTWO”. Skarby ze zbiorów Fundacji XX Czartoryskich w Krakowie. Dzięki życzliwości Fundacji XX Czartoryskich w naszym Muzeum zaprezentowane zostały eksponaty związane z kulturą sarmacką i historią rodu XX Czartoryskich. Zobaczyć można m.in.: obrazy, miniatury i rzeźby obce i polskie (XVIII-XIX w.), wybitne wytwory europejskiego rzemiosła artystycznego (XVI-XVIII w.) oraz bardzo cenny zbiór militariów, na który złoży się wszystko co ważne i wartościowe, a związane z polskim orężem (XVI-XIX w.).

Otwarciu wystawy towarzyszyła oprawa Rycerstwa Chorągwi Ziemi Sandomierskiej oraz koncert włoskiego gitarzysty klasycznego Leonarda Masiego.

Jolanta Smuniewska
Bożena Ewa Wódz

Na wystawę „Polskie Dziedzictwo”. Skarby fundacji XX Czartoryskich w Krakowie obowiązują odrębne bilety w cenie 7 zł i 5 zł ulgowy.

Wystawę można oglądać od 29 kwietnia 2010 r. do 31 grudnia 2011 r.

30 kwietnia o godzinie 18.00 w Instytucie Teologicznym w Sandomierzu, miało miejsce spotkanie połączone z promocją książki Wojciecha Bonowicza pt. „Kapelusz na wodzie. Gawędy o księdzu Tischnerze”.

W 2010 roku przypada dziesiąta rocznica śmierci księdza Józefa Tischnera, ale z pewnością jej obchody nie będą ponure. Zgromadzone w książce Bonowicza Tischnerowskie anegdoty pozwalają jeszcze raz przypomnieć postać niezwykłego kapłana. Książka jest przeznaczona zarówno dla osób, które Tischnera nie znały, jak i dla tych, które śledziły jego działalność. Napisana lekko i z humorem, skłania równocześnie do refleksji nad dziełem kogoś, kto przez całe życie "pracował nad ludzką nadzieją".

Spotkanie organizowane było przez: Muzeum Okręgowe w Sandomierzu, Klub Inteligencji Katolickiej, Muzeum Diecezjalne w Sandomierzu, oraz Duszpasterstwo Akademickie Ojców Dominikanów.

W dniu 13 kwietnia pracownicy Muzeum Okręgowego w Sandomierzu złożyli przed Pałacem Prezydenta RP w Warszawie wiązankę kwiatów w hołdzie Ofiarom katastrofy lotniczej pod Smoleńskiem, a także wpisali się do księgi kondolencyjnej w gmachu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

8 kwietnia 2010r. w zamku sandomierskim odbył się wernisaż wystawy przygotowanej przez Instytut Goethego w Krakowie pt. „Ortszeit – Czas miejscowy „ - Fotografie Stefana Koppelkamma. W wernisażu uczestniczyli Jan Philipp Sommer – attache kulturalny z Konsulatu Generalnego RFN w Krakowie i Michael Falz z Instytutu Goethego w Warszawie. Otwarcie ekspozycji uświetnił chór „Dzikowianie” z Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 2 w Tarnobrzegu, który wykonał hymny Polski, Niemiec i Unii Europejskiej oraz zaśpiewał 2 pieśni ludowe.

Autor fotografii Stefan Koppelkamm urodził się w Saarbrűcknem w Niemczech zach. Studiował grafikę i design w Wyższej Szkole Sztuk Pięknych w Kassel. W latach 1978-79 przebywał w San Francisco. Od 1981r. mieszka w Berlinie W gazecie Frankfurter Allgemeine Zeitung współtworzył dodatek poświęcony sztuce. Obok pracy jako grafik i projektant wystaw zajmuje się również projektami fotograficznymi, które w różny sposób wiążą się z architekturą i codziennym życiem w mieście. Jest autorem książek: „Orient wyobrażony. Egzotyczne budowle XVIII i XIXw.” oraz „Sztuczne rajskie ogrody. Oranżerie i ogrody zimowe w XIXw.”Od 1993r. wykłada komunikację wizualną na Wyższej Szkole Sztuk Pięknych w Berlinie-Weiβensee.

Wystawa „Ortszeit – Czas miejscowy” dokumentuje historyczny przełom jaki nastąpił w Niemczech po zburzeniu muru berlińskiego w listopadzie 1989r. Mur berliński był symbolem żelaznej kurtyny, która podzieliła Europę. Stał dokładnie 28 lat, 2 miesiące i 27 dni dzieląc Berlin na dwie części. Stefan Koppelkamm na początku lat 90. wyruszył z aparatem do wschodnich Niemiec, zatrzymując w obiektywie niszczejące budynki i ulice noszące jeszcze ślady odchodzących już w przeszłość czasów. Po dziesięciu latach artysta powrócił do tych miejsc, fotografując je z identycznej perspektywy. Biało-czarne fotografie zatytułowane „Ortszeit – Czas miejscowy” pokazują jak różnie kiedyś płynął czas we wschodnich i zachodnich Niemczech i jak przyspieszył na wschodzie po upadku muru. W całości i w szczegółach widać głębokie zmiany , które zaszły w międzyczasie. W różnych miejscach i w różnych społeczeństwach wydaje się istnieć inny czas lokalny. Widoczny staje się czas przesunięty o dziesięciolecia , który można odczytać w pierwszej serii fotografii, oraz czas przyspieszony, dokumentowany na fotografiach robionych dokładnie w tych samych miejscach dziesięć lat później. Niekiedy różnice w fotografowanych obiektach są subtelne, niemal niezauważalne, a czasem miejsca sprzed dziesięciu lat są niemal nie do rozpoznania.

Współorganizatorem wystawy jest Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych w Sandomierzu.

Jolanta Smuniewska

30 marca w Muzeum Okręgowym w Sandomierzu odbył się wernisaż wystawy pt. Ceramika ćmielowska pierwszej połowy XX wieku. Otwarcie wystawy rozpoczęła starsza kustosz Anna Kwaśnik-Gliwińska z Muzeum Narodowego w Kielcach prelekcją pt. "200 lat fabryki porcelany w Ćmielowie". Wystawa jest efektem współpracy Muzeum Okręgowego w Sandomierzu z Muzeum Narodowym w Kielcach. Przygotowana została według scenariusza Magdaleny Śniegulskiej-Gomuły z Muzeum Narodowego w Kielcach i kuratora wystawy z ramienia Muzeum Okręgowego w Sandomierzu Izabeli Wójcik.

Izabela Wójcik

29 marca 2010 roku w foyer Sali Rycerskiej Zamku Królewskiego w Sandomierzu miał miejsce wernisaż prac powarsztatowych wychowanków Świetlicy Terapeutycznej „Bajka”. Inspiracją do powstania ponad dwudziestu zaprezentowanych obrazów były wystawy czasowe, takie jak; „Aborygeni Australii”, „Samochody, Pociągi, Samoloty…” oraz „Na Skrzydłach Przeszłości”. Organizatorami i opiekunami zarówno warsztatów jak i wernisażu byli: p. Anna Walas - kierownik Świetlicy oraz Izabela Wójcik i Piotr Ławrowski z Muzeum Okręgowego w Sandomierzu.

Świetlica Socjoterapeutyczna „Bajka” w Sandomierzu istnieje już ponad 10 lat. Jest placówką opiekuńczo-wychowawczą, która realizuje swój program m.in. poprzez prace zespołowe; spotkania integracyjne, zajęcia sportowe i plastyczne. Świetlica jest dla swoich podopiecznych miejscem gdzie mogą spędzać wolny czas, bawiąc się, rozmawiając i dzieląc się z wychowawcami swoimi problemami. Obecnie korzysta z niej 39 osób.

Piotr Ławrowski

Iście świąteczna atmosfera panowała na sandomierskim Zamku w sobotnie przedpołudnie (27 marca) poprzedzające nadejście Niedzieli Palmowej. Już po raz jedenasty Muzeum Okręgowe zorganizowało Śniadanie Wielkanocne, uroczyste spotkanie popularyzujące zwyczaje i obrzędy ludowe, wielkanocną plastykę obrzędową, świąteczną kuchnię oraz folklor słowno - muzyczny mieszkańców naszego regionu. Spotkanie przebiegało w scenerii sali Rycerskiej, udekorowanej na tę szczególną okazję wielobarwnymi bukietami palmowymi i okolicznościowymi stroikami. Ustawione na śnieżnobiałych obrusach baranki, lukrowane baby, kolorowe pisanki stanowiły swoiste dopełnienie przygotowanej aranżacji. Motywem przewodnim tegorocznej edycji Śniadania Wielkanocnego była prezentacja i wystawa koszy ze święconką, przygotowanych tradycyjnie przez gminy powiatu sandomierskiego. Wielce okazałe, niezwykle kolorowe kosze prezentowali gospodarze gmin i miast przy wtórze pieśni wielkopostnych, przyśpiewek, piosenek wielkanocnych, wierszowanych oracji, niejednokrotnie ułożonych na tę okazję przez występujące zespoły ludowe i grupy młodzieżowe. Zaproszony w gościnę Zespół Teatralno - Obrzędowy Jarzębina z Bukowej ( gm. Biłgoraj) w scenicznym występie przybliżył gościom świąteczne wierzenia i zwyczaje kultywowane przez społeczność wiejską.

Na świątecznie udekorowanych stołach królowały wielkanocne wiktuały, wśród nich nie zabrakło tradycyjnego barszczu białego podanego z jajkiem i białą kiełbasą, jajek, mięsiw czy słodkich ciast. Wszystkie potrawy i wypieki przed degustacją poświęcone zostały przez ks. Krzysztofa Rusieckiego proboszcza parafii św. Pawła w Sandomierzu.

Sobotnie spotkanie przebiegało w podniosłej i jakże rodzinnej atmosferze. Wieloma ciepłymi słowami, życzeniami świątecznymi obdarowali gości organizatorzy imprezy (dyrektor Muzeum Okręgowego w Sandomierzu Paweł Różyło i Stanisław Masternak Starosta Powiatu Sandomierskiego) jak również przedstawiciele lokalnych władz.

Współorganizatorami Śniadania Wielkanocnego były gminy naszego powiatu oraz Świętokrzyski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Modliszewicach Oddział w Sandomierzu. Swojego wsparcia udzielili nam również: Jadwiga Małkiewicz właścicielka firmy ”MEGAVITA” z Gór Wysokich, Maria Siwek właścicielka PPH „MASPEK w Zawichoście, Krzysztof Szamański i Jarosław Pałgan z firmy „KASIA” z Dwikóz oraz Bursa Szkolna w Sandomierzu.

Iwona Łukawska

Z oferty organizowanych przez nasze Muzeum lekcji muzealnych w dniach 24 i 31 marca 2010 r. skorzystały dzieci z dwóch klas IV i klasy VI ze Szkoły Podstawowej nr 2 w Sandomierzu, które na wystawie czasowej NA SKRZYDŁACH PRZESZŁOŚCI. Motywy ptaków na zabytkach archeologicznych z ziem polskich (XI w. p.n.e. – XVII w. n.e.) miały okazję poznać najważniejsze pojęcia i zagadnienia z zakresu archeologii, a także dowiedzieć się o znaczeniu, jakie przypisywano ptakom w przeszłości, obejrzeć zgromadzone na ekspozycji zabytki i prezentację multimedialną ze zdjęciami i głosami ptaków. W części warsztatowej wizyty w muzeum dzieci rysowały i lepiły z plasteliny wyobrażenia skrzydlatych istot, poznając przy tym kolejne gatunki ptaków.

Monika Bajka

23 marca w Domu Pracy Twórczej „Alicja” odbyło się spotkanie z sandomierskim autorem utworów poetyckich Tadeuszem Frańczakiem, podczas którego zaproszony gość czytał swoje sonety wydane w 2009 w tomiku pt. Sonety duszy tęskniącej do osób, miejsc i zdarzeń niezwykłych, a także inne wiersze. Organizatorami wydarzenia byli Muzeum Okręgowe w Sandomierzu oraz Dom Pracy Twórczej „Alicja”.

Tadeusz Frańczak urodził się 2 maja 1966 roku w Starachowicach. Jest absolwentem Szkoły Podstawowej Nr 2, II LO im. Tadeusza Kościuszki i Medycznego Studium Zawodowego w Sandomierzu, a także Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego i Szkoły Zarządzania i Przedsiębiorczości Akademii Ekonomicznej w Krakowie. Publikował artykuły w „Stronach Sandomierskich”, „Goworku”, „Gościu Niedzielnym” sandomierskiej wkładce. Współautor tomiku wierszy wydanych w 2008 roku, wspólnie z mamą Marią Prochowską – Frańczak, pt. Wiersze niedzisiejsze oraz podtomiku pt. Moje pierwsze wiersze.

Paweł Różyło