Wystawa Grupy Twórczej „G7” + -

Formacja artystyczna „G7” zawiązała się 2006 roku w Katedrze Biżuterii Akademii Sztuk Pięknych w Łodzi. Tworzyło ją siedmiu absolwentów:

Jarosław Kolec
Rafał Kozubowicz
Andrzej Kupniewski
Kacper Schifers
Jakub Śliwowski
Maciej Świtalski
Michał Wyszomirski.

Postanowienie utrzymania studenckiej przyjaźni, wzajemnych inspiracji, a przede wszystkim wspólnych działań wystawienniczych, zaowocowało kilkoma bardzo udanymi prezentacjami. Pierwsza wystawa biżuterii tej młodej formacji, przygotowana na fali entuzjazmu jeszcze w 2006 roku i opatrzona tytułem „ASP START”, odbyła się w Muzeum Sztuki w Łodzi. Tego roku prace członków Grupy Twórczej „G7” zostały także zaprezentowane na międzynarodowych targach sztuki i rzemiosła z całego świata - Import Shop w Berlinie. Kolejne lata przyniosły wystawy: w „Pracowni 3” w Warszawie, „ ROBTA CO CHCETA”- w cyklu Współczesna Polska Sztuka Złotnicza w Teatrze Współczesnym w Warszawie, „ COŚ PIĘKNEGO ” w Galerii YES w Poznaniu.

Obecnie grupę tworzy 6 artystów / bez Andrzeja Kupniewskiego/. Indywidualnie, członkowie formacji brali udział w ponad stu konkursach i wystawach, krajowych i zagranicznych.

Projektanci posługują się jak najbardziej różnorodną materią – od szlachetnych metali po plastik i aluminium. Każdy z nich utrzymuje własny, rozpoznawalny styl. To co łączy te prace, pozostaje poza sferą materialną – to umiłowanie tworzenia rzeczy pięknych i wyjątkowych.

W Sandomierzu, który nie bez powodu znalazł się na trasie wystawienniczej Grupy „G7” (od dziesięciu lat współpracujemy z łódzką ASP oraz związanymi z nią artystami), będą mogli Państwo zobaczyć ich najnowsze dokonania twórcze.

Wystawę można oglądać do 30 września 2010 r.

Bożena Ewa Wódz

VI edycja Sandomierskich Warsztatów Krzemienia Pasiastego

Miejsce: Zamek, piwnica tzw. filarowa
Termin: maj-sierpień 2010
Komisarz wystawy: Bożena E. Wódz
Projekt plakatu i katalogu: Bogumiła Gancarz

Źródłem pierwszej wiedzy o Sandomierzu było słowo pisane. Towarzyszące mu przekazy ikonograficzne pojawiły się stosunkowo późno, bowiem dopiero z początkiem XVII wieku. W kolejnym stuleciu, obraz miasta stał się dziełem już całkowicie autonomicznym. Dzięki plastycznym redakcjom tematu rozwijanego od ponad czterystu lat, możemy dzisiaj poznać dawną topografię miasta, jego urodę, przeszłość historyczną oraz przynależność kulturową.

Sandomierz zatrzymany w kadrach obrazów, to efekt spojrzenia nań kilkudziesięciu artystów należących do różnych pokoleń i różnych środowisk twórczych. Pierwsze pokolenie ikonografów szczególną wagę przykładało do wartości dokumentalnych, następne pozostawało pod wrażeniem historycznej przeszłości i wielkości miasta oraz jego monumentalnych zabytków, jeszcze późniejsze przyciągała magia zwyczajnych, cichych zakątków, typowe małomiasteczkowe klimaty to znów miejscowa przyroda i pełne uroku, urozmaicone krajobrazy.

W zespole najstarszych, XVII-wiecznych widoków możemy zobaczyć panoramy Sandomierza opracowane i wydane w najbardziej liczących się ośrodkach sztycharskich ówczesnej Europy – Kolonii, Frankfurcie n. Menem, Amsterdamie i Norymberdze; m. in. dzieła Jacoba Hoefnagla, Friedricha van Hulsena, Matheusa Meriana, Willema Swidde. Dużą ciekawostkę stanowią trawestacje najstarszego sztychu (np. w ujęciu odwróconym). Wiek XVIII reprezentuje jedyny graficzny widok Sandomierza jaki wówczas powstał, wykonany w Lejdzie ok. 1700-1730 przez Pierra van der Aa.

W XIX wieku miejsce panoramy zajmują najczęściej widoki pojedynczych obiektów architektonicznych wykonywane na użytek czasopism ilustrowanych. Z obfitej twórczości ksylografów II poł. XIX w. prezentujemy wybór dzieł szczególnie interesujących z ikonograficznego punktu widzenia, m. in. drzeworyty reprodukcyjne Kazimierza Krzyżanowskiego, Jana Krajewskiego, Kazimierza Pomianowskiego oraz kilku nieokreślonych autorów.

Wartości dokumentacyjne wzbogacone nastrojową aurą odnajdziemy bez wątpienia w spuściźnie artystycznej 1 poł. XX w. Sandomierz inspirował wówczas wielu artystów – malarzy i grafików, wśród nich tak wybitnych jak Leon Wyczółkowski,, Stanisław Czajkowski, Karol Frycz, Stanisław Kamocki czy Józef Pieniążek.

Sandomierz, który szczęśliwie nie doznał większych zniszczeń wojennych, tuż po 1945 r. stał się wyjątkowo atrakcyjnym miejscem dla artystów uprawiających tematykę architektury i pejzażu. Z plejady znakomitych artystów, którzy pozostawili nam z tego okresu swój bogaty dorobek plenerowy, prezentujemy tylko sygnalnie dzieła Stanisława Czajkowskiego, Witolda Millera, Wacława Waśkowskiego, Ireny Nowakowskiej- Acedańskiej, Jerzego Potrzebowskiego.

Najnowsze oblicze miasta odkrywają przed nami zespoły grafik Ryszarda Gancarza. i Andrzeja Karwata - artystów związanych współcześnie z Sandomierzem. Dzieła te, mocno osadzone w tradycji a zarazem prezentujące bardzo nowoczesne ujęcie tematu, otwierają już całkowicie nowy rozdział w historii „portretu” sandomierskiego.

Od kilkunastu lat Sandomierz znów należy do czołowych miejsc na artystycznej mapie Polski. Na organizowanych tu plenerach powstają setki, a może i tysiące nowych obrazów, które „rozchodzą się” po świecie. Zmieniają się twórcy i style, ale jedno pozostaje niezmienne - miasto bogate w pomniki kultury i niepowtarzalne krajobrazy, nieustannie przyciąga kolejne, artystyczne pokolenia.

Wystawę można oglądać do 10 września 2010 r.

Salonik Fotografii Artystycznej
Zamek Sandomierski na starej pocztówce

Stare pocztówki z upływem lat nabierają nowego znaczenia stając się historią i znakiem swoich czasów. Stanowią unikalne źródło wielu dziedzin wiedzy. Świadczą o możliwościach technicznych tamtych lat, o gustach i upodobaniach zarówno twórców jak i odbiorców. Są też świadectwem zmian jakie zaszły, ukazując nam znajome, lecz już zupełnie inne miejsca, a także coś czego nigdy już nie ujrzymy, bo tego już po prostu nie ma.

Filokartyści: Marek Bronkowski/ 1957r./, Andrzej Chrząstowski / 1949r. / i Krzysztof Kot / 1960r./ prezentują tylko niewielką część swoich bogatych zbiorów. Nie wszyscy mieszkają obecnie w Sandomierzu, ale emocjonalnie związani są z tym miastem. Kolekcjonowanie pocztówek to ich pasja, którą zajmują się od wielu lat. Temat wystawy – zamek sandomierski to dawna siedziba książąt dzielnicowych, miejsce czasowego pobytu królów polskich, a także budowla pełniąca w ciągu wieków różne funkcje administracyjne: siedziba starosty, sądu, więzienia, a obecnie Muzeum Okręgowe. Zamek był i jest nadal częstym motywem kart pocztowych. Najstarsza prezentowana na wystawie pochodzi z początku XX wieku, a ostatnie z lat 60. i 70. poprzedniego stulecia. Pocztówki te oprócz czasu wprowadzenia ich do obiegu, różnią się także ilością kolejnych serii, wydawcą oraz stemplami pocztowymi. Szczególnie cenne są te wydawane przez sandomierskich wydawców: księgarnię W. Chodakowskiej, sandomierski oddział PTK, księgarnię „Progress” oraz Stowarzyszenie Spółdzielcze Księgarnia „Ognisko”. Na kartach pocztowych można prześledzić zmiany jakie wystąpiły w ciągu tych kilkudziesięciu lat, zarówno w samej bryle zamku jak i jego otoczeniu. Dla mieszkańców Sandomierza są one wzruszającym powrotem do wspomnień z lat dzieciństwa.

Wystawę można ogladać do 30 września 2010 r.

Jolanta Smuniewska

PORTRET MIASTA
Historyczne i współczesne wizerunki Sandomierza

Miejsce: Zamek, sala wystaw czasowych
Termin: maj-sierpień 2010
Komisarz wystawy: Bożena E. Wódz
Aranżacja: Bogumiła Gancarz

Źródłem pierwszej wiedzy o Sandomierzu było słowo pisane. Towarzyszące mu przekazy ikonograficzne pojawiły się stosunkowo późno, bowiem dopiero z początkiem XVII wieku. W kolejnym stuleciu, obraz miasta stał się dziełem już całkowicie autonomicznym. Dzięki plastycznym redakcjom tematu rozwijanego od ponad czterystu lat, możemy dzisiaj poznać dawną topografię miasta, jego urodę, przeszłość historyczną oraz przynależność kulturową.

Sandomierz zatrzymany w kadrach obrazów, to efekt spojrzenia nań kilkudziesięciu artystów należących do różnych pokoleń i różnych środowisk twórczych. Pierwsze pokolenie ikonografów szczególną wagę przykładało do wartości dokumentalnych, następne pozostawało pod wrażeniem historycznej przeszłości i wielkości miasta oraz jego monumentalnych zabytków, jeszcze późniejsze przyciągała magia zwyczajnych, cichych zakątków, typowe małomiasteczkowe klimaty to znów miejscowa przyroda i pełne uroku, urozmaicone krajobrazy.

W zespole najstarszych, XVII-wiecznych widoków możemy zobaczyć panoramy Sandomierza opracowane i wydane w najbardziej liczących się ośrodkach sztycharskich ówczesnej Europy – Kolonii, Frankfurcie n. Menem, Amsterdamie i Norymberdze; m. in. dzieła Jacoba Hoefnagla, Friedricha van Hulsena, Matheusa Meriana, Willema Swidde. Dużą ciekawostkę stanowią trawestacje najstarszego sztychu (np. w ujęciu odwróconym). Wiek XVIII reprezentuje jedyny graficzny widok Sandomierza jaki wówczas powstał, wykonany w Lejdzie ok. 1700-1730 przez Pierra van der Aa.

W XIX wieku miejsce panoramy zajmują najczęściej widoki pojedynczych obiektów architektonicznych wykonywane na użytek czasopism ilustrowanych. Z obfitej twórczości ksylografów II poł. XIX w. prezentujemy wybór dzieł szczególnie interesujących z ikonograficznego punktu widzenia, m. in. drzeworyty reprodukcyjne Kazimierza Krzyżanowskiego, Jana Krajewskiego, Kazimierza Pomianowskiego oraz kilku nieokreślonych autorów.

Wartości dokumentacyjne wzbogacone nastrojową aurą odnajdziemy bez wątpienia w spuściźnie artystycznej 1 poł. XX w. Sandomierz inspirował wówczas wielu artystów – malarzy i grafików, wśród nich tak wybitnych jak Leon Wyczółkowski,, Stanisław Czajkowski, Karol Frycz, Stanisław Kamocki czy Józef Pieniążek.

Sandomierz, który szczęśliwie nie doznał większych zniszczeń wojennych, tuż po 1945 r. stał się wyjątkowo atrakcyjnym miejscem dla artystów uprawiających tematykę architektury i pejzażu. Z plejady znakomitych artystów, którzy pozostawili nam z tego okresu swój bogaty dorobek plenerowy, prezentujemy tylko sygnalnie dzieła Stanisława Czajkowskiego, Witolda Millera, Wacława Waśkowskiego, Ireny Nowakowskiej- Acedańskiej, Jerzego Potrzebowskiego.

Najnowsze oblicze miasta odkrywają przed nami zespoły grafik Ryszarda Gancarza. i Andrzeja Karwata - artystów związanych współcześnie z Sandomierzem. Dzieła te, mocno osadzone w tradycji a zarazem prezentujące bardzo nowoczesne ujęcie tematu, otwierają już całkowicie nowy rozdział w historii „portretu” sandomierskiego.

Od kilkunastu lat Sandomierz znów należy do czołowych miejsc na artystycznej mapie Polski. Na organizowanych tu plenerach powstają setki, a może i tysiące nowych obrazów, które „rozchodzą się” po świecie. Zmieniają się twórcy i style, ale jedno pozostaje niezmienne - miasto bogate w pomniki kultury i niepowtarzalne krajobrazy, nieustannie przyciąga kolejne, artystyczne pokolenia.

Wystawę można oglądać do końca sierpnia 2010 r.

O TYM MIEŚCIE NIGDY DOŚĆ
- rzecz o sandomierskiej "Górce Literackiej"

Bogata historia istniejącego w Sandomierzu domu pracy twórczej dla pisarzy, potocznie zwanego „Górką Literacką”, została zaprezentowana w Ratuszu na wystawie czasowej czynnej do końca 2010r.

Powstał w 1984 roku, z inicjatywy Jerzego Targowskiego (1923-2003), znanego w naszym mieście działacza społecznego, autora wspomnień, byłego żołnierza AK i Sybiraka.

Od początku jest prowadzony przez Jerzego Krzemińskiego - kustosza Działu Literackiego Muzeum Okręgowego w Sandomierzu, od wielu lat przy wsparciu finansowym Urządu Miasta Sandomierza. Wystawa przybliży „sandomierskie” dokonania literackie pisarzy oraz niezwykły charakter miejsca, które było i jest nadal tak chętnie przez nich odwiedzane. Zaprezentowane zostaną liczne zdjęcia pisarzy z ich pobytów w Sandomierzu, rękopisy tekstów powstałych na "Górce" oraz możliwe do pokazania przedmioty z samej "Górki". Wśród rękopisów większą grupę stanowią wiersze z motywami sandomierskimi Ludmiły Marjańskiej, Adriany Szymańskiej oraz przekłady poezji i szkice literackie Zbigniewa Bieńkowskiego. Niektóre wiersze, bądź poematy (Tadeusza Chróścielewskiego), były bibliofilsko wydane przez Muzeum w Oficynie Przypkowkich w Jędrzejowie i stanowią zawartość gabloty zamykającej wystawę. Warto wspomnieć o prezentowanej również powieści dla starszych dzieci Pimpinella i Tatarzy , autorstwa Ludmiły Marjańskiej, jako współczesnej transpozycji legendy o Halinie Krępiance.

Niewatpliwie atrakcją będą także księgi z wpisami gości, dokonywanymi w ciągu 25 lat jej funkcjonowania. Księgi te będą podstawą przygotowywanego albumu pamiątkowego, który ukaże się dzięki Wydawnictwu i Drukarni Diecezjalnej w Sandomierzu oraz Urzędowi Miasta w Sandomierzu.

Wystawę można oglądać do końca 2010 r.

Komisarz wystawy: Jerzy Krzemiński

Portrety z kolekcji Sołtyków i Popielów z Kurozwęk

Muzeum Narodowe w Kielcach posiada w depozycie 22 wizerunki różnych osobistości, tworzące niegdyś w Kurozwękach pałacową galerię portretów rodowych Sołtyków i Popielów. Dzięki uprzejmości właściciela obrazów, Pana Jean Martin Popiela z Kurozwęk, aż 12 dzieł z tego zespołu można obecnie podziwiać w tzw. „sali rycerskiej” Zamku Sandomierskiego; ich użyczenie nastąpiło w związku z przeprowadzanym remontem pałacu biskupiego w Kielcach. Obrazy zostały przeniesione do Sandomierza tylko na okres kilku miesięcy – ich ekspozycja potrwa od marca do końca października b.r.

Dobra kurozwęckie położone nad rzeką Czarną, w pobliżu Staszowa, notowane od 1246 roku, najdłużej pozostawały w rękach Lanckorońskich, później przeszły na Sołtyków (od 1752) a następnie Chościak-Popielów (od 1833). Znajdująca się w ich obrębie rezydencja zyskała w XVIII w. wczesno - klasycystyczne formy architektury, a wewnątrz reprezentacyjną galerię portretową antenatów. Tworzyły ją wielkoformatowe płótna, rozmieszczone na ścianach okazałego salonu-jadalni. Powstanie galerii przypisuje się inicjatywie Macieja Sołtyka, od 1774 wojewody sandomierskiego, a później senatora Sejmu Wielkiego. Stylistyka dzieł wskazuje na autorstwo różnych malarzy; niektóre z nich mogły być odziedziczone, ale część z pewnością została namalowana na zamówienie wojewody. Portrety prezentują typowo „sarmacki” charakter – postacie ukazano en pied, en face lub en trois quarts, z podkreśleniem ich funkcji politycznych i społecznych, z oznakami władzy, pełnionych urzędów, najczęściej w polskim stroju szlacheckim lub rycerskim. Kobiety upamiętnione w obrazach, występujące w roli małżonek – z wyjątkiem przeoryszy Katarzyny Sołtykówny - kompozycyjnie i stylowo stanowią pendant do odpowiednich portretów męskich.

Wśród eksponowanych w Muzeum Okręgowym w Sandomierzu wizerunków członków rodu Sołtyków i Popielów, są również te najcenniejsze, związane z historią Sandomierza, przedstawiające postaci kasztelanów sandomierskich - Michała Aleksandra Sołtyka, Pawła Popiela oraz Macieja Sołtyka, kasztelana i wojewodę sandomierskiego.

Spis portretów wystawionych w Zamku Sandomierskim
Depozyt Jean Martin Popiela w Muzeum Narodowym w Kielcach (od 2008)

Autor nieznany, Portret Bazylego (Ferdynanda) Sołtyka, Polska 3 ćw. XVIII w., olej/płótno
Bazyli (Ferdynand) Sołtyk - wojewoda czernichowski, ojciec Aleksandra-Nikodema

Autor nieznany, Portret Aleksandra-Nikodema Sołtyka, Polska 3 ćw. XVIII w., olej/płótno
Aleksander-Nikodem Sołtyk, stolnik podolski, pułkownik wojsk koronnych

Autor nieznany, Portret Mikołaja Sołtyka, Polska 3 ćw. XVIII w., olej/płótno
Mikołaj-Aleksander Sołtyk (+1754), syn Aleksandra-Nikodema. Łowczy podolski, kasztelan przemyski. Podpisał elekcję Augusta II z województwa sandomierskiego. Husarz w wojsku koronnym – brał udział w bitwie pod Kliszowem 1702, potem w słuzbie u hetmana kor. A. Sieniawskiego, bpa warmińskiego T. Potockiego; regimentarz wojsk koronnych. Poseł na sejmy od 1718.

Autor nieznany, Portret Macieja Sołtyka, Polska 1775, olej/płótno
Maciej Sołtyk (1718-1802), syn Michała-Aleksandra i Józefy z Makowieckich, brat Tomasza, Józefa i stryjeczny brat bpa Kajetana. W wojsku koronnym: od porucznika gwardii pieszej do generała-lejtnanta; poseł na sejmy od 1750, podpisał elekcję Stanisława Augusta; senator Sejmu Wielkiego; w królewskiej Radzie Nieustającej. Sandomierski: cześnik (1754), podkomorzy (1757), wojewoda (1774). Z Pawłem Popielem zaprzysięgał Konstytucję 3 Maja w Sandomierskiem; regalista – przeciwnik Targowicy. Kawaler Orderów: Orła Białego i św. Stanisława.

Autor nieznany, Portret Franciszki z Mycielskich Sołtykowej, Polska, 3 ćw. XVIII w., olej/płótno
Franciszka z Mycielskich Sołtykowa (+1705), druga żona Aleksandra-Nikodema Sołtyka, stolnikowa podolska

Mikołaj Tereciński?, Portret Katarzyny Sołtykówny, Polska, 3 ćw. XVIII w., olej/płótno
Katarzyna Sołtykówna, od 1712 w jarosławskim klasztorze benedyktynek, od 1743 przeorysza. Zmarła 1766. Portret ten pozyskał do galerii kurozwęckiej wojewoda Maciej Sołtyk, przypuszczalnie po kasacie klasztoru w l. 80. XVIII w.

Autor nieznany, Portret Anny z Dembińskich Sołtykowej, Polska, l.70. XVIII w., olej/płótno
Anna z Dembińskich Sołtykowa (+1789), wdowa po Stanisławie Lanckorońskim, druga zona Macieja Sołtyka (od 1752), wojewodzina sandomierska.

Autor nieznany, Portret Józefa Sołtyka, Polska ok. 1780, olej/płótno
Józef Sołtyk (ok.1715-1780), syn Michała Aleksandra i Józefy z Makowieckich, brat Macieja Sołtyka, wojewody sandomierskiego, mąż Katarzyny z Lipowskich. Miecznik pilzneński (1740), sandomierski (1757), stolnik sandomierski (1760). Podpisał elekcję Stanisława Augusta z woj. sandomierskiego (1764).

Autor nieznany, Portret Pawła Chościak-Popiela, Polska ok. 1780-90, olej/płótno
Paweł Chościak-Popiel (1733-1809), syn Konstantego i Marianny z Piegłowskich. Regimentarz wojsk koronnych małopolskich, kasztelan: małogoski, sandomierski, stolnik wiślicki; poseł na sejmy z Sandomierskiego, kawaler Orderu św. Stanisława. Z wojewodą sandomierskim Maciejem Sołtykiem kierował akcja poparcia dla Konstytucji 3 Maja w Sandomierskiem (1792)

Autor nieznany, Portret Tomasza Sołtyka, Polska 4 ćw. XVIII w., olej/płótno
Tomasz Sołtyk (+1773), syn Józefa-Franciszka i Konstancji z Drzewickich. Podkomorzy lubelski, wojewoda łęczycki. Poseł na sejmy (1758,1764 i in.). Zmarł bezpotomnie w Wiedniu, pochowany w katedrze św. Szczepana.

Autor nieznany, Portret Michała Sołtyka, Polska 3 ćw. XVIII w., olej/płótno
Michał-Aleksander Sołtyk (+1766) syn Aleksandra-Nikodema i Franciszki z Mycielskich, mąż Józefy z Makowieckich. W młodości w wojsku francuskim (1713), później w polskim u hetmana kor. A. Sieniawskiego, następnie rotmistrz wojska pancernego. Łowczy podolski (1720), sandomierski. Poseł na sejmy z Sandomierskiego. Kasztelan wiślicki (1748), sandomierski (1757). Kawaler Orderu Orła Białego. Pochowany w kościele reformatów p.w. św. Józefa w Sandomieru.

Autor nieznany, Portret Tomasza Sołtyka, Polska 3 ćw. XVIII w., olej/płótno
Tomasz Sołtyk (+1783), syn Michała-Aleksandra i Józefy z Makowieckich, brat Macieja Sołtyka wojewody sandomierskiego. Kasztelan zawichojski i wiślicki, kawaler Orderu Orła Białego i św. Stanisława.