Szukaj:
 
 
 
  Strona główna · Godziny otwarcia . Ceny biletów · Oferta edukacyjna · Lokalizacja Zamku · Sprawozdania i plany · Wolontariat · Kontakt  
  Data pl v0.2 - by KESS Dzisiaj jest piątek, 26 maja 2017 r. 146 dzień roku  
 
Nawigacja
Zapowiedzi Wydarzenia
Wystawy
Wystawy czasowe Wystawy stałe
O muzeum
Działy i zbiory Historia muzeum Zamek sandomierski Szachy Oferta edukacyjna Publikacje Nagrody i wyróżnienia Mikołaj Gomółka Nasi Darczyńcy Podziękowania
Kontakt Oferty i cennik Nasi partnerzy Ogłoszenia, przetargi Galeria Logowanie
 
Losowa fotografia
 
 
Wystawy stałe
„Sandomierskie dziedzictwo”
- wystawa prezentująca zabytki związane z historią Sandomierza

 

16 maja 2015 roku w baszcie północnej na parterze Zamku, została udostępniona wystawa pt.„Sandomierskie dziedzictwo”.

Wielowiekowe istnienie Sandomierza jako organizmu miejskiego zaowocowało jego bogatą historią brzemienną w wydarzenia, które niejednokrotnie obejmowały swym zasięgiem teren całego kraju. We wczesnym średniowieczu Sandomierz był stolicą księstwa, a od XIV wieku województwa sandomierskiego, stając się jednocześnie centrum politycznym, administracyjnym i kulturalnym dla tych terenów. Tragiczne wydarzenia dziejowe, które nie ominęły naszego miasta, w dużej części zniszczyły i rozproszyły jego dorobek.

Na wystawie „Sandomierskie dziedzictwo” zostały zaprezentowane wybrane zabytki związane z historią Sandomierza, które stanowią materialne świadectwo przeszłości naszego miasta. Niewątpliwie przełomowym momentem w dziejach Sandomierza była druga lokacja miasta w 1286 roku. W wyniku tej lokacji Sandomierz otrzymał wiele praw i przywilejów tworzących podstawę prawną samorządu miejskiego, co prowadziło m.in. do wyodrębnienia stanu mieszczańskiego. Na wystawie można obejrzeć kopię dokumentu lokacyjnego wydanego w kancelarii księcia Leszka Czarnego.

Ważne miejsce na ekspozycji zajmują przywileje królewskie, które ugruntowały rozwój samorządności miejskiej i przyczyniły się do dalszego rozkwitu gospodarczego miasta.

Warto zwrócić uwagę na odlewy pieczęci miejskich, a wśród nich na XIV-wieczną pieczęć Króla Polski i Miasta Sandomierza oraz pieczęć sądu ławniczego z 1 poł.XIV wieku.

Ze Wzgórza Świętojakubskiego (pierwsza lokacja miasta) i Wzgórza Starego Miasta (druga lokacja miasta) pochodzą naczynia ceramiczne codziennego użytku oraz kafle datowane na XIV –XIX wiek.

Nie można było pominąć na wystawie tak ważnego wydarzenia jak podpisanie 14 kwietnia 1570 roku przez przedstawicieli trzech religii protestanckich : kalwinów, luteranów i braci czeskich tzw. Zgody Sandomierskiej, która jest uważana za najstarszy akt ekumeniczny w Europie.

Już od średniowiecza, aż do likwidacji getta w styczniu 1943 r., istniała w Sandomierzu dość liczna gmina żydowska. Na wystawie jej obecność została zaakcentowana zabytkami związanymi z życiem religijnym tej grupy społecznej.

Sandomierz był miastem wielu kościołów, z których część już nie istnieje. Z jednego z nich, z kościoła św. Piotra pochodzi barokowe Epitafium Franciszka Romera.

Wyjątkowym eksponatem jest kopia korony sandomierskiej przypisywana Kazimierzowi Wielkiemu, która stanowi dziś jedną z nielicznych pamiątek po królach polskich i jest unikatowym przykładem korony hełmowej.

Całość ekspozycji uzupełniają XVII-wieczne sztychy i mapy, a także obrazy przedstawiające ikonografię Sandomierza.

 

Kurator wystawy: Jolanta Smuniewska

Aranżacja wystawy: Bogumiła Gancarz

 

 

„Sandomierskie dziedzictwo” -  wystawa prezentująca zabytki związane z historią Sandomierza „Sandomierskie dziedzictwo” -  wystawa prezentująca zabytki związane z historią Sandomierza

 

Dawna wieś sandomierska

 

Wystawa prezentuje wybrane aspekty kultury ludowej - duchowej i materialnej dawnych mieszkańców Ziemi Sandomierskiej tj. Sandomierzaków zamieszkujących głównie żyzne, lessowe ziemie położone po lewej stronie Wisły oraz Lasowiaków z pobliskiej Puszczy Sandomierskiej. Ramy chronologiczne wyznaczone przez zgromadzone obiekty zabytkowe, obejmują okres od XIX wieku po lata 80-te ubiegłego stulecia.

 

Obok eksponatów o tematyce sakralnej, wyeksponowano zabytki w dużej mierze odzwierciedlające podstawowe, rolniczo – hodowlane zajęcia dawnej społeczności wiejskiej oraz dawne rzemiosła (garncarstwo, stolarstwo, ciesielstwo). Udostępnione do zwiedzania eksponaty ukazują niewielką część z posiadanych przez muzeum zbiorów etnograficznych, skrzętnie gromadzonych od 1921 roku tj. od chwili powstania placówki. Wystawa stanowi doskonałą konfrontację rzeczywistości z przeszłością, ukazuje bogatą spuściznę po naszych przodkach.

 

Do najciekawszej grupy obiektów należy unikatowa kolekcja ludowej sztuki sakralnej z XIX w. i II poł. XX stulecia, będąca odwzorowaniem głębokiej wiary, religijności miejscowej społeczności. Wśród licznie zgromadzonych prac rzeźbiarskich wyeksponowano krucyfiksy z wizerunkami ukrzyżowanego Chrystusa, figury Matki Bożej, kapliczki domowe zwieńczone krzyżem, kapliczki przydrożne, rzeźby Chrystusa Frasobliwego autorstwa mieszkańców podsandomierskich wsi – Franciszka Ziemnickiego z Malic (1849-1927), Walentego Czecha z Sobowa (1850-1923), Wawrzyńca Sochy ze Świątnik (1858-1942), Walentego Cichonia ze Złotej (1902-1971), Władysława Kozłowskiego z Dmosic (1910-1938), Jana Godowskiego z Dębian (zm. przed I wojną światową), Mariana Brudka z Bogorii (1895-1981), Jana Puka z Trześni (ur. 1940 r.).

 

Ponadto do unikatowych zabytków zaliczyć należy jedyny zachowany w Polsce oryginalny egzemplarz sukmany męskiej z końca XIX w. eksponowany wespół z innymi elementami odświętnego sandomierskiego stroju ludowego. Do celów dydaktycznych zrekonstruowano wnętrze dawnej izby mieszkalnej z przełomu XIX i XX w, gdzie realizowane są m.in: filmy o tematyce etnograficznej, pokazy rzemiosła i rękodzieła ludowego, lekcje muzealne dla młodzieży szkolnej.

 

Wystawa zdobyła wyróżnienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w prestiżowym konkursie na Wydarzenie Muzealne Roku – SYBILLA 2005.

 

Iwona Łukawska

 

 

Fragment ekspozycji - zrekonstruowane wnętrze izby mieszkalnejFragment ekspozycji - kolekcja ludowej sztuki sakralnejFragment ekspozycji - rolnictwo, magazynowanie i obróbka zbóż

Fragment ekspozycji - rybołówstwo Goście w odświętnym stroju sandomierskim Spotkanie wigilijne

Pokazy garncarskie Układanie bukietów z okazji święta Matki Boskiej Zielnej Wicie świętojańskich wianków

 

Ciemne ścieżki - wystawa poświęcona Jarosławowi Iwaszkiewiczowi

Fragment ekspozycji literackiej

Fragment ekspozycji literackiej

 

 

 

 

Na parterze Zamku jest prezentowana ekspozycja pt. "Ciemne ścieżki", poświęcona Jarosławowi Iwaszkiewiczowi - jednemu z mistrzów literatury polskiej XX w. Wystawa zarysowuje sylwetkę i twórczość autora "Lata 1932", wyraźnie akcentując biograficzne i literackie związki Iwaszkiewicza z Sandomierzem. Sandomierz był dla pisarza miastem łączącym swą urodą architektury i przyrody dwie ważne przestrzenie kulturowe: zachodnią, którą znał i kochał, ze wschodnią, ukraińską, skąd pochodził i do której tęsknił. Liczne zdjęcia ukazują pisarza w przestrzeni miasta, jakże innego niż obecne. Istotnym dopełnieniem owego obrazu są rękopisy oraz książki związane z naszym miastem. Wystawę wzbogacają meble oraz pamiątki po pisarzu. Nad głowami zwiedzających rozpościera sie gwiaździste niebo, które wraz z odpowiednimi poetyckimi cytatami, kieruje nasze myśli ku zagadkom i niewiadomym ludzkiego życia.

 

Jerzy Krzemiński

Ziemia Sandomierska w pradziejach i wczesnym średniowieczu

Wystawa w piwnicach sandomierskiego Zamku, nosząca tytuł Ziemia Sandomierska w pradziejach i wczesnym średniowieczu, umożliwia nam fascynującą wędrówkę w zamierzchłą, bogatą przeszłość regionu sandomierskiego. Ziemie te nazywane są archeologicznym rajem ze względu na ilość i różnorodność stanowisk archeologicznych. Kwitło tu zwłaszcza osadnictwo neolityczne dzięki istnieniu dogodnych warunków naturalnych do gospodarki rolniczej i hodowli typu pasterskiego. Ludność młodszej epoki kamienia przyciągały urodzajne gleby wykształcone na lessach oraz surowce naturalne, m.in. krzemienie: świeciechowski, czekoladowy, pasiasty i inne. Ich złoża znajdują na północ od Gór Świętokrzyskich po Wisłę.

 

Prezentowane na ekspozycji zabytki pochodzą zarówno z dawnych osad, jak i z cmentarzysk. Są też znaleziska luźne, odnalezione przypadkowo, niektóre przed wielu laty. Eksponaty zostały ułożone w porządku chronologicznym, począwszy od starszej epoki kamienia zwanej paleolitem przez neolit, epokę brązu, żelaza po wczesne średniowiecze.

 

Najstarszą epokę reprezentują kości wymarłych zwierząt, mamuta i nosorożca włochatego, które liczą sobie przynajmniej dziesięć tysięcy lat i pochodzą z czasów tak zwanej epoki lodowcowej.

 

Wśród zabytków neolitycznych na wyróżnienie zasługuje skład doskonałej jakości wiórów z krzemienia czekoladowego, który prawdopodobnie został złożony w ofierze bóstwom wodnym poprzez zatopienie w rzece Wiśle. Uwagę przykuwa zrekonstruowany pochówek szkieletowy przedstawiciela kultury amfor kulistych, w którym zmarłemu, ułożonemu na boku w tzw. pozycji embrionalnej, towarzyszy bogaty zespół darów grobowych. Podziwiać można ponadto m.in. pięknie zdobione naczynia kultury złockiej, której nazwa pochodzi od miejscowości Złota koło Sandomierza.

 

Do najciekawszych artefaktów z epoki brązu należą: wyposażenie grobu ze Złotej, w którym pochowano naczelnika plemienia lub znaczącego przywódcę rodu; zdobiona szpila i tarczki spiralne, służące jako kolczyki, znalezione w grobie pod dużym kurhanem w Dacharzowie w powiecie sandomierskim oraz niewielki niebieskawy paciorek z pochówku obok kurhanu, będący jednym z najstarszych zabytków szklanych z ziem polskich. Paciorek jest importem z terenów kultury mykeńskiej w Grecji.

 

Wczesną epokę żelaza reprezentuje m.in. zrekonstruowany ciałopalny grób podkloszowy. Z okresu wpływów rzymskich pochodzi duży zespół naczyń grobowych oraz przedmiotów z brązu i z żelaza z cmentarzyska kultury przeworskiej w Grzybowie w powiecie staszowskim. Jest wśród nich broń – miecz, umba, groty włóczni i grociki strzał, ozdoby, np. fibule, a także narzędzia codziennego użytku, jak noże, nożyce czy krzesiwa. Do znanych znalezisk należy ciałopalny pochówek wojownika-wodza z I w. n.e., odkryty na przedmieściu Sandomierza, zwanym Krakówką w 1928 roku. Ze względu na bogate wyposażenie, w skład którego wchodzą przedmioty importowane z terenów Imperium Rzymskiego oraz z Barbaricum, czyli obszarów znajdujących się poza granicami Cesarstwa, grób nazwano książęcym.

 

Na ekspozycji znajduje się zespół przedmiotów, pochodzących z badań wykopaliskowych prowadzonych na terenie wczesnośredniowiecznej osady w Sandomierzu na Wzgórzu Świętojakubskim. Są wśród nich głównie narzędzia i ozdoby. Uzbrojenie wczesnośredniowieczne reprezentuje miecz, wydobyty z Wisły w Zawichoście, być może w miejscu ówczesnej przeprawy, oraz groty włóczni i grociki strzał do kuszy. Wartym uwagi eksponatem jest kościany grot strzały, typowy dla Tatarów, których najazdy pustoszyły Sandomierz w XIII wieku.

 

Wystawę uzupełniają trzy przestrzenne makiety przedstawiające: mamuta z myśliwymi; chatę pogrzebową z epoki brązu z Dwikóz koło Sandomierza, w której dokonano pochówku około dwudziestu osób, a następnie rytualnie spalono podczas uroczystości pogrzebowych; rekonstrukcję drewniano-ziemnych wałów otaczających wczesnośredniowieczny gród na Wzgórzu Zamkowym.

 

Dla zwiedzających ekspozycję ze smartfonem lub tabletem przygotowano dodatkowe udogodnienie. Wystarczy posiadać aplikację do odczytywania kodów QR oraz mieć dostęp do szerokopasmowego internetu w telefonie, by dowiedzieć się więcej na temat zabytków znajdujących się na ekspozycji archeologicznej. Na każdej z gablot naklejono kod QR, który po zeskanowaniu kieruje zwiedzających do katalogu internetowego wystawy "Ziemia sandomierska w pradziejach i wczesnym średniowieczu" na stronie www.archeologia-sandomierz.pl. Więcej informacji po prawej.

 

Fragment ekspozycji archeologicznej w zamku. Fot. M. Banaczek.

Fragment ekspozycji archeologicznej – przęślik w wczesnego neolitu wykonany z fragmentu naczynia. Fot. M. Bajka.

Fragment ekspozycji archeologicznej w zamku. Fot. M. Bajka.

Fragment ekspozycji archeologicznej - wyposażenie grobu naczelnika plemienia z wczesnej epoki brązu ze Złotej koło Sandomierza. Fot. M. Bajka.

Fragment ekspozycji archeologicznej – makieta przedstawiająca mamuta i myśliwych. Fot. M. Banaczek.

Fragment ekspozycji archeologicznej – makieta przedstawiająca chatę pogrzebową z epoki brązu z Dwikóz koło Sandomierza. Fot. M. Banaczek.

 

 

 

 

kod QR

Krzemień pasiasty w biżuterii i małych formach złotniczych

 

Wystawa krzemienia pasiastego Sandomierz to jedyne miejsce w Polsce i na świecie, w którym gromadzi się krzemień pasiasty w biżuterii i małych formach złotniczych. Kolekcja dzieł zainspirowanych krzemieniem - miejscowym, geologicznym unikatem o niepowtarzalnym usłojeniu z piękną zawiłością linii i zadziwiającym bogactwie szlachetnej, niemal monochromatycznej palety barw - tworzona jest w Muzeum Okręgowym w Sandomierzu od 2000 roku, to jest od momentu, kiedy zaistniały Sandomierskie Warsztaty Złotnicze „Krzemień pasiasty – kamień optymizmu”. W efekcie zajęć warsztatowych pozyskiwana jest do zbiorów zarówno unikatowa biżuteria miejscowych twórców jak i wybitnych polskich artystów zajmujących się sztuką srebra, a zarazem chętnych do twórczych eksperymentów z krzemieniem. Muzealna kolekcja ma charakter otwarty, systematycznie wzbogacany nowymi nabytkami. Podobnie otwarty i zmienny kształt ma stała wystawa w renesansowo-barokowej piwnicy Zamku (od 2004). W każdym nowym układzie retrospektywnej ekspozycji dzieł, znajdziemy przykłady klasycznej biżuterii, jak i małe formy rzeźbiarskie, obiekty i instalacje, przyciągające zarówno zwolenników form tradycyjnych i użytkowych, jak i preferujących formy pozautylitarne. Wystawa to szeroki przegląd form, stylów autorskich i tendencji zdobniczych panujących we współczesnej sztuce złotniczej na przestrzeni pierwszej dekady XXI wieku. Możemy podziwiać na niej liczne prace Cezarego Łutowicza („odkrywcy” krzemienia pasiastego do zastosowań jubilerskich, Sandomierz), Ryszardy i Tomasza Krzesimowskich (Sandomierz), Mariusza Pajączkowskiego (Warszawa), Mariusza Gliwińskiego (Sopot), Barbary i Andrzeja Bielaków (Kraków), Andrzeja Pacaka (Londyn), prof. Andrzeja Szadkowskiego (ASP Łódź), prof. Andrzeja Bossa (ASP Łódź), dr Jarosława Kolca (ASP Łódź) .... i wielu innych znakomitych autorów z długiej listy uczestników Sandomierskich Warsztatów Złotniczych.

 

Tylko w Sandomierzu można zobaczyć jedyny na świecie krzemień „kraciasty”, najstarsze „ jurajskie fotografie” Sandomierszczyzny i niezwykłą bransoletę z perłą drewnianą. Tylko tu można się naocznie przekonać, jak wielkie koło zatoczyła historia krzemienia – od momentu powstania prehistorycznej siekierki, przez tysiące lat „niebytu” , aż do powrotu w 2. poł. XX w. w nowej dekoracyjnej funkcji.

 

Serdecznie zapraszamy !

 

Bożena E. Wódz

 

Czytaj więcej...

 

Lapidarium

 

Poczytaj o Lapidarium

 

Od maja 2011r. w Muzeum Okręgowym w Sandomierzu można oglądać nową stałą ekspozycję  pt. „LAPIDARIUM. Fragmenty detali architektonicznych z renesansowego Zamku Królewskiego w Sandomierzu. Warsztat Benedykta Sandomierzanina”.

 

Opracowanie merytoryczne wystawy: Bożena Ewa Wódz

Projekt wystawy: Bogumiła Gancarz

 

 

Dzieje zamku sandomierskiego

 

Od czerwca 2008r. w Muzeum Okręgowym w Sandomierzu można oglądać nową stałą ekspozycję historyczną pt. „Dzieje zamku sandomierskiego”. Na wystawie historia zamku od wczesnego średniowiecza, aż do czasów współczesnych. pokazana została poprzez zmiany jakie w nim następowały w wyniku funkcji pełnionych w poszczególnych epokach. Wczesnośredniowieczny gród książęcy zmienił się w typowy średniowieczny zamek królewski, który w XVI w. przekształcił się w renesansową rezydencję. W następnych stuleciach funkcjonował jako ośrodek grodowego starostwa i budynek użyteczności publicznej, a po przebudowaniu w XIX w. umieszczono w nim sąd i więzienie. Obecnie jest siedzibą Muzeum Okręgowego w Sandomierzu. Na wystawie zwracają uwagę zabytki ściśle związane z historią zamku, są to przede wszystkim: elementy kamieniarki okiennej z okresu budowli gotyckiej i renesansowej, kafle z pieców zamkowych z XVII w. oraz działo oktawa kartauny z „potopu” szwedzkiego znalezione w 1996r. w czasie prac stabilizujących na wzgórzu zamkowym.

 

Opracowanie merytoryczne wystawy Jolanta Smuniewska

Projekt graficzny wystawy Bogumiła Gancarz

 

Czytaj więcej...

 

 

Działo oktawa kartauny z „potopu” szwedzkiego znalezione w 1996 r. na wzgórzu zamkowymFragmenty XVII-wiecznych kafli z pieców zamkowychFragment ekspozycji historycznej

 

Dawna kuchnia królewska - zbiory artystyczne.
Rzemiosło - malarstwo (XVII - XX w.)

Barokowa kuchnia, zwana Kuchnią Królewską, została urządzona w trakcie przebudowy zamku za czasów króla Jana III Sobieskiego, w latach 1680 - 1688. Jest to sala na planie prostokąta, sklepiona kolebką, z czterema głębokimi wnękami okiennymi oraz trzema niszami w ścianie wschodniej. Jej środek zajmują filary komina, ustawione w kwadrat i otaczające dawne palenisko z okapem, wybudowane w 1789 roku. W okresie funkcjonowania w zamku więzienia, około 1915 roku mieściła się tu kaplica. Po likwidacji więzienia w 1959 roku, a później wieloletnim remoncie, zamek przejęło Muzeum Okręgowe przeznaczając to wnętrze na stałą ekspozycję rzemiosła artystycznego.

 

W pomieszczeniach dawnej kuchni królewskiej prezentowana jest kolekcja wyrobów złotniczych i konwisarskich z różnych renomowanych wytwórni europejskich z terenu Polski, Rosji, Niemiec, Francji, Austrii; pod względem stylowym ukazująca szeroki wachlarz tendencji występujących w sztuce zdobniczej od XVII stulecia do współczesności. Najliczniejszą grupę stanowią srebra stołowe i toaletowe z tzw. „skarbu małachowskiego", srebra niemieckich firm berlińskich, srebra rosyjskie z pracowni moskiewskich, petersburskich i kijowskich oraz polonica reprezentowane przez wyroby warszawskich pracowni czynnych w XIX w. Obok nich prace złotników działających w Gdańsku, Wrocławiu, Lublinie i Krakowie. Wśród zabytków z dziedziny konwisarstwa (z XVII - XX w.) wyróżniają się grupy cyny z wytwórni śląskich, niemieckich i angielskich.

 

Bożena Ewa Wódz

 

 

 

 

Dawna kuchnia królewska

Dawna kuchnia królewska

 
 
10979883 Unikalnych wizyt