Polish Polish
Play
previous arrow
next arrow
Slider

Tabliczka łupkowa

Wielkość liter

Tabliczka łupkowaDatowanie: l. 30. XX w.

Miejscowość: Sandomierz

Nr inw.: MS-1217/e

Materiał: kamień łupkowy, drewno

Wymiar: 28 x 20,5 cm; śr. otworu - 0,4 cm; szer. ramki - 2,5 cm

Przekaz z 1995 r.

Prostokątna, gładka z obu stron tabliczka z kamienia łupkowego, oprawiona w drewnianą ramkę, przeznaczona do nauki pisania, rachowania i rysowania. W niewielkim otworze oprawy znajdował się sznureczek, który służył do zawieszania tabliczki,  jak również mocowania ściereczki do wycierania zapisów.

Tabliczki łupkowe wielokrotnego przeznaczenia  były dobrą alternatywą dla znacznie droższego papieru. W Niemczech używano ich już w XIV w. Często zawierały delikatnie wyryte linie przeznaczone do pisania liter, pojedynczych wyrazów czy zdań, kratki do rachowania oraz pola gładkie do rysowania. Obok dzieci szkolnych tabliczkami łupkowymi posługiwali się drobni handlarze oraz ludność najuboższa. Pisano na nich rysikami wykonanymi z miękkiego łupku. Na ciemnym – czarnym lub szarym tle tabliczki uzyskiwano  kolor zbliżony do bieli kredy tablicowej. Zapisy ścierano wilgotną ściereczką lub gąbką. Tabliczkę, rysik i gąbkę dostawał każdy uczeń, który rozpoczynał naukę w klasie początkowej szkoły elementarnej/ powszechnej/podstawowej. W klasach starszych zeszyt zastąpił tabliczkę, rysik ołówek, a następnie pióro złożone z obsadki i stalówki, maczane w atramencie znajdującym się w kałamarzu.  

 „W pierwszej klasie do nauki czytania mieliśmy elementarz, a do pisania tabliczkę. Tabliczka była zrobiona z jakiegoś kamienia, może łupku, nasączonego czarną farbą. Miała wymiary około 20 cm x 25 cm i grubości około 3 milimetrów. Oprawiona była w drewnianą ramkę, do której przywiązana była gąbka do ścierania zapisanej tabliczki. Do pisania używało się rysików sporządzonych z takiego samego kamienia co tabliczka. Pisały biało, jak kreda. Bywało, że rysik gdzieś zaginął i wtedy pisało się gwoździem, ale ten robił nieścieralne rowki.
Tabliczka z jednej strony była poliniowana szerokimi i wąskimi liniami do pisania dużymi i małymi literami. Odwrotna strona tabliczki była podzielona na dwie połowy. Ta pokratkowana służyła do pisania rachunków, ta bez linii służyła do rysowania. Jednym słowem tabliczka taka była równocześnie zeszytem do polskiego, do rachunków i blokiem rysunkowym. Na tabliczkach pisaliśmy tylko w pierwszej klasie i to do półrocza. W szkole przepisywało się na tabliczkę to co nauczyciel napisał na tablicy. A jako zadanie domowe zadawano pisanie liter i zdań z książki. Po sprawdzeniu zadania domowego nauczyciel polecał zetrzeć je i tabliczka była gotowa do pracy w szkole.” (Ignacy Krowiak – Wspomnienia, źródło: http://www.pinezka.pl/w-odcinkach).

Opracowała: Iwona Łukawska

5 Bonum Publicum

NCK

Muzeum w sieci

PomnikHistorii

5 Bonum Publicum

Muzealny Uniwersytet Dziecięcy

organizatorzy

4 tripadvisor

Wirtualny spacer po wystawie OD PIASKU DO SZKŁA

Krzemień pasiasty w biżuterii i małych formach złotniczych

5 Bonum Publicum

6 Pamiętnik Sandomierski

5 Bonum Publicum

10 patriotyzm

7 MKiDN

9 nocleg

Godziny otwarcia Muzeum:

Poza sezonem turystycznym
(01.10.2020 r. - 18.04.2021 r.)
Poniedziałek | 13.00 - 15.00 oprócz pierwszego w m-cu. Wstęp wolny na wystawy stałe.
Wtorek - Niedziela | 10.00 - 17.00

W sezonie turystycznym 
(20.04.2021 r. - 03.10.2021 r.)
Poniedziałek | 13.00 - 15.00 oprócz pierwszego w m-cu. Wstęp wolny na wystawy stałe.
Wtorek - Niedziela | 11.00 - 18.00

Cennik biletów:

Bilet normalny (dorośli): 15zł
Bilet ulgowy (uczniowie, itp): 10zł
Bilet grupowy normalny z przew. MOS: 10zł
Bilet grupowy ulgowy z przew. MOS: 8zł
Bilet rodzinny (maks. 5 osób (2+3)): 40zł
Bilet "3w1" normalny: 33zł Muzeum Okręgowe, Brama Opatowska, Trasa Podziemna.
Bilet "3w1" ulgowy: 23zł Muzeum Okręgowe, Brama Opatowska, Trasa Podziemna.


• Zobacz pełny cennik

© 2018 Muzeum Okręgowe w Sandomierzu. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Łącznie ilość odwiedzin:Łącznie ilość odwiedzin:4445163

Obecnie na stronie 113 gości