|
Ziemia Sandomierska w pradziejach i wczesnym średniowieczu
Od tysiącleci Ziemia Sandomierska była dla ludzi wymarzonym miejscem życia i pracy. Doskonałe gleby umożliwiały uprawę zbóż i zapewniały obfitość pożywienia, rozległe łąki w dolinach rzek pozwalały na hodowlę i wypas zwierząt, lasy dostarczały owoców, grzybów i zwierzyny łownej, a bliskość złóż krzemienia i rudy żelaza ułatwiała wyrabianie niezbędnych narzędzi. Wisła była główną arterią komunikacyjną, łączącą Sandomierszczyznę z innymi regionami i pozwalała na bliskie i częste kontakty z zamieszkującymi je grupami ludzi. Dlatego od ponad stu lat Ziemia Sandomierska jest dla archeologów niewyczerpaną kopalnią wiadomości o dawnych ludach i kulturach, które nie pozostawiły po sobie przekazów historycznych, a jedynie ukryte w ziemi materialne świadectwa swojej działalności... (J.Michalak-Ścibior, Ze wstępu przewodnika po wystawie).
Od początku swojej osiemdziesięcioletniej historii Muzeum gromadzi i zachowuje dla przyszłych pokoleń okruchy historii jednego z najbogatszych w znaleziska archeologiczne regionów w Polsce. Wystawa w piwnicach sandomierskiego Zamku przedstawia niewielką część zbioru zabytków archeologicznych, możliwie najpełniej obrazującą dzieje osadnictwa na Ziemi Sandomierskiej od czasów najdawniejszych, aż po założenie średniowiecznego miasta.
Dawna wieś sandomierska nowa stała ekspozycja etnograficzna
Od 12 czerwca 2005 w Muzeum Okręgowym w Sandomierzu można oglądać nową stałą wystawę etnograficzną ze zbiorów własnych Muzeum pt. "Dawna wieś sandomierska" prezentującą wybrane aspekty kultury ludowej (materialnej, duchowej) dawnych mieszkańców Ziemi Sandomierskiej. Dawna kuchnia królewska - zbiory artystyczne. Rzemiosło - malarstwo (XVII - XX w.)
Ramy chronologiczne wyznaczone przez obiekty zabytkowe obejmują okres od przełomu XIX/XX wieku po lata 60-te ubiegłego stulecia. Obok unikatowej kolekcji ludowej sztuki sakralnej, będącej odwzorowaniem głębokiej sfery duchowej - religijności miejscowej społeczności zaaranżowano wnętrze dawnej izby mieszkalnej, w obrębie której kwitło życie rodzinne, towarzyskie, społeczne. Zgromadzone na wystawie narzędzia i przedmioty związane z uprawą roli, hodowlą zwierząt gospodarskich, rybołówstwem czy dawnym rzemiosłem odzwierciedlają z kolei podstawowe jak i uboczne zajęcia naszych pradziadków. Autorem scenariusza wystawy jest kustosz Muzeum Okręgowego Iwona Łukawska, zaś aranżacji sandomierski artysta - plastyk Andrzej Karwat.
Wystawa sfinansowana ze środków Ministra Kultury i Wojewody Świętokrzyskiego.
W pomieszczeniach dawnej kuchni królewskiej prezentowana jest kolekcja wyrobów złotniczych i konwisarskich z różnych renomowanych wytwórni europejskich z terenu Polski, Rosji, Niemiec, Francji, Austrii; pod względem stylowym ukazująca szeroki wachlarz tendencji występujących w sztuce zdobniczej od XVII stulecia do współczesności. Najliczniejszą grupę stanowią srebra stołowe i toaletowe z tzw. „skarbu małachowskiego", srebra niemieckich firm berlińskich, srebra rosyjskie z pracowni moskiewskich, petersburskich i kijowskich oraz polonica reprezentowane przez wyroby warszawskich pracowni czynnych w XIX w. Obok nich prace złotników działających w Gdańsku, Wrocławiu, Lublinie i Krakowie. Wśród zabytków z dziedziny konwisarstwa (z XVII - XX w.) wyróżniają się grupy cyny z wytwórni śląskich, niemieckich i angielskich. |
 |
Ciemne ścieżki - wystawa poświęcona Jarosławowi Iwaszkiewiczowi
| Od 19 sierpnia 2004 w Muzeum Okręgowym w Sandomierzu można oglądać nową stałą ekspozycję pt. Ciemne ścieżki, poświęconą Jarosławowi Iwaszkiewiczowi - jednemu z najwybitniejszych polskich twórców XX w. Wspomniana ekspozycja zarysowuje sylwetkę i twórczość autora Lata 1932, wyraźnie akcentując także biograficzne i literackie związki Iwaszkiewicza z Sandomierzem. Organizatorem wystawy jest Muzeum Okręgowe w Sandomierzu, zaś jej komisarzami oraz autorami scenariusza i aranżacji Jerzy Krzemiński i Paweł Różyło - pracownicy Działu Literatury. |
 |
Krzemień pasiasty - Kamień optymizmu
 |
Wystawa jest prezentacją muzealnej kolekcji krzemienia pasiastego w biżuterii i obiektach sztuki. Ta stale powiększająca się kolekcja powstaje w wyniku działań artystycznych skupionych wokół Sandomierskich Warsztatów Złotniczych jakie wspólnie prowadzą Muzeum Okręgowe i pracownia autorska sandomierskiego złotnika Cezarego Łutowicza. Efektem trzech dotychczasowych edycji Warsztatów, w których wzięło udział ponad dwudziestu uczestników, uznanych złotników oraz studentów reprezentujących jedyną w Polsce Katedrę Projektowania Bizuterii (ASP Łódź) - jest kilkadziesiąt prac, z których najciekawsze prezentowane są na wystawie.
W ramach tej stałej ekspozycji będą odbywały się czasowe prezentacje warsztatowe planowanych kolejnych edycji. Mamy nadzieję, że zmieniający się kształt wystawy oraz pojawianie się dzieł najwybitniejszych przedstawicieli polskiej sztuki złotniczej, będzie odpowiednią zachętą do wielokrotnego jej zwiedzania.
 |
 |
Zobacz zdjęcia z wernisażu
Współorganizatorem Sandomierskich Warsztatów Złotniczych jest Gold & Silver Gallery C. Łutowicza w Sandomierzu.Historia Wzgórza Zamkowego w ikonografii
 |
Wystawa przedstawia widoki Zamku oraz Wzgórza Zamkowego od tych najdawnieszych znanych po zdjęcia z końca lat 70 - tych kiedy to istniał jeszcze tzw. Rogal - zespół budynków półkoliście zamykający teren Wzgórza od strony Starego Miasta i Wzgórza Katedralnego. Oprócz reprodukcji sztychów, rysunków i zdjęć eksponowane są również plany zabudowy Wzgórza z różnych okresów funkcjonowania Zamku oraz rozmaite dokumenty dotyczące jego losów (np. rozbudowy czy funkcji pełnionych przez obiekt). Całość uzupełniona jest krótką faktografią. |
Współczesne szkło artystyczne.
Unikaty z kolekcji Biura Wystaw Artystycznych w Sandomierzu
Szkło, tak powszechnie obecne w otoczeniu człowieka, znane jest od kilku tysięcy lat. Powstaje w wyniku stopienia surowców mineralnych tj. piasek kwarcowy, boraks, skalenie soda, i inne źródła tlenków np. ołowiu, cynku, a następnie ich przechłodzenia, ale bez krystalizacji składników. Po podgrzaniu, ta niezwykle krucha materia staje się bardzo plastyczna, mięknie, dając się wyginać, wydmuchiwać, ciągnąć. Od momentu wykrycia sposobu wytwarzania szkła, stale udoskonala się procesy technologiczne podnoszące jego walory użytkowe i efekty artystyczne.
Pojęcie nowoczesnego szkła artystycznego ukształtowało się na przełomie XIX i XX stulecia. Nowatorskie technologie obróbki szkła i efektowne metody jego zdobienia wpłynęły nie tylko na estetykę szklanych przedmiotów, ale znacząco zmieniły dotychczasowy system ich wartościowania. Funkcje użytkowe wyrobów zaczęły ustępować czystej formie, doprowadzając z czasem do tworzenia dzieł całkowicie abstrakcyjnych o wyłącznie dekoracyjnym charakterze.
W polskim rzemiośle artystycznym, nowoczesne podejście do obróbki szkła pojawiło się w 2 poł. l. 40. XX w., w środowisku wrocławskiej Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych, gdzie powstał pierwszy w kraju samodzielny Wydział Szkła, którego organizatorem i wieloletnim dziekanem był profesor Stanisław Dawski. Na prezentowanej wystawie możemy zobaczyć szklane unikaty wykonane przez wychowanków wrocławskiej uczelni - m. in. Zbigniewa Horbowego, Ingeborgi Glądały-Kizińskiej, Tasiosa Kiriazopoulosa, Ludwika Kiczury, Witolda Turkiewicza, Władysława Czyszczonia, Reginy Puchały, Stefana Sadowskiego. Dzieła te, charakteryzuje ogromna rozpiętość form - począwszy od nawiązujących do tradycyjnego wzornictwa wyrobów użytkowych, aż do kształtów graniczących z abstrakcją. Obok szkieł, których jedyną dekorację stanowi oryginalna forma naturalnego przezroczystego tworzywa, występują szkła o powierzchni matowej lub zabarwianej tlenkami metali (kobaltu, miedzi, chromu, cyny) dla uzyskania wyszukanej kolorystyki. W zdobnictwie pojawiają się ornamenty plastyczne wyciągane lub wyciskane w trakcie obróbki gorącej masy szklanej. Każdy z eksponatów nosi znamiona charakterystyczne dla stylu swojego projektanta. Nie sposób więc nie identyfikować dzieł Michała Diamenta, Ireneusza Kizińskiego, Jolanty i Krzysztofa Ceglarków, czy słynnego Henryka Albina Tomaszewskiego. Wystawione u nas szkło tego ostatniego projektanta i wykonawcy (absolwenta warszawskiej ASP) jest zjawiskowe z racji zastosowania "magicznej" technologii - komponowania gorącej masy szklanej bez wykorzystywania gotowej, statycznej formy.
Wystawa obejmuje 60 szklanych arcydzieł współczesnych polskich artystów - przedstawicieli kilku ośrodków twórczych z przewagą najsilniejszego w Polsce, środowiska dolnośląskiego. Jest to znaczący wybór z kolekcji sandomierskiego BWA, liczącej około 100 unikatów. Ten wspaniały zbiór, gromadzony od 1984 r., zalicza się do jednego z cenniejszych zbiorów polskiego szkła artystycznego. Muzeum Okręgowe wspólnie z Biurem Wystaw Artystycznych już kilkakrotnie organizowało czasowe prezentacje tej kolekcji - w 1998, 2001 i 2004 roku. Obecna wystawa ma charakter długoterminowy.
Wystawie szkła artystycznego ze zbiorów BWA w Sandomierzu towarzyszy ekspozycja unikatowych kryształów Adama Jabłońskiego oraz seria grafik prof. Stanisława Dawskiego - ze zbiorów własnych Muzeum.
Bożena Ewa Wódz
Z historii i kultury artystycznej Sandomierza
W reprezentacyjnych salach sandomierskiego Ratusza (srodkowej i południowej) została otworzona ekspozycja o charakterze historyczno - artystycznym. Klimat zabytkowych wnętrz podnoszą zestawy mebli w stylu późnorenesansowym, neorenesansowym i neobarokowym. Historyzujący wystrój współtworzą portrety wybitnych osobistości związanych z Sandomierzem - m. in. XVIII - wieczne portrety Jacka Małachowskiego Kanclerza Wielkiego Koronnego i Macieja Sołtyka Wojewody Sandomierskiego, a także dawne widoki Sandomierza autorstwa Jacoba Hoefnagla, Karola Frycza, Leona Wyczółkowskiego, Antoniego Henryka Muszkiewicza, Jerzego Jełowieckiego, kopie wg obrazów Józefa Szermentowskiego. Zaprezentowane zostały również kopie dokumentów królewskich i pieczęci miejskich, w tym m. in. dokument lokacyjny Leszka Czarnego z 1286 r., a także XVII - wieczne dokumenty Cechu Garncarskiego z Osieka. Niewątpliwą atrakcją wystawy jest komplet tzw. szachów sandomierskich, datowany na ok. XII - 1 poł. XIII wieku oraz kopia korony królewskiej Kazimierza Wielkiego znalezionej w Sandomierzu przed I wojną światową.
Strona główna. © 2004. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Strona Muzeum Okręgowego w Sandomierzu.